Barbara Włodarczyk - wywiad

Z Barbarą Włodarczyk – dziennikarką i reportażystą, autorką cyklu "Szerokie tory" w TVP, rozmawialiśmy o tym, co sprawia jej największą radość. Dowiedzieliśmy się także, co wbrew pozorom, do najprzyjemniejszych zadań nie należy.

fot. Paweł Warlinski

Zuza Kostewicz: Jak wyglądały początki Pani pracy, korespondentką w Rosji została pani dopiero w 2004 roku. Jak było wcześniej?

Barbara Włodarczyk: Po studiach od razu trafiłam do Redakcji Turystyki Międzynarodowej, wschód wydawał mi się najbardziej bliski. Pomyślałam, że to taka próżnia, bo nikt nie zajmował się tym tematem. Dzisiaj jest trudniej wyjechać do Rosji niż na zachód Europy. Trzeba mieć wizy, znać język itd. Natomiast od grudnia jestem już w Polsce i wróciłam do robienia reportaży. Kontynuuje mój cykl autorski – szerokie tory. Zajmowałam się tym też za nim zostałam korespondentką w Rosji. Muszę powiedzieć, że podoba mi się to 100 razy bardziej.

ZK: Czyli od początku interesowała się Pani Rosją i krajami byłego ZSRR?

BW: Od początku. Cały czas uważam, że jesteśmy mentalnie bardzo zbliżeni do Rosjan. Bardziej niż do Niemców czy Amerykanów. Poprzez wspólne doświadczenia. Na poziomie ulicy nie ma konfliktów, takie poważne spięcia są dopiero na poziomie politycznym.

ZK: Czy miała Pani jakieś trudności? Tyle się mówi o braku wolności słowa w Rosji, prześladowaniach dziennikarzy, np. z „Nowej Gazjety”.

BW: Dziennikarz w Rosji ma dużo trudniej niż w Polsce. Filmowanie w Rosji wymaga licznych pozwoleń, na które czeka się bardzo długo. To problem, zwłaszcza gdy jest się dziennikarzem newsowym. Trzeba zrobić materiał na dziś, a tu się okazuje, że potrzebna jest zgoda na filmowanie i dostaję się tę zgodę za miesiąc. Są tematy drażliwe z punktu widzenia Rosyjskich władz i nikt tego nie ukrywa, np. Biesłan, Czeczenia, kontakty z opozycją, które nie podobają rosyjskim władzom. Zabójstwa dziennikarzy w Rosji – np. słynnej Politkowskiej, to fakt. Do tego kontrola dziennikarzy. Niedawno zatrzymali moich kolegów w Smoleńsku pod zarzutem filmowania obiektów strategicznych, chociaż filmowali zza płotu. Ja sama byłam zatrzymywana kilka razy. Raz w Biesłanie zatrzymano mnie i przesłuchiwano bez podania jakiegokolwiek powodu.

ZK: W swoim cyklu reportaży „Szerokie tory” pokazuje Pani zmiany zachodzące w Rosji i krajach byłego ZSRR. Wydaje mi się, że trudno tym ludziom przestawić się na inny tryb i oni wcale nie chcą pełnej demokracji. Moja mama mówi, że szybkość zmian w Rosji jest porównywalna do szybkości zmian zachodzących w polskim kościele.

BW: To naprawdę bardzo trafne spostrzeżenie. Mnie się też wydaje, że oni sami nie chcą zmian. W Rosji najbardziej ceniona jest stabilizacja i Rosjanie po prostu chcą spokoju. Skąd się wziął sukces Putina? To nie tylko szczęście i dobra koniunktura, na gaz i ropę, przez 8 lat z rzędu jego prezydentury. Przez 2 lata dochody wzrosły o 14% rocznie. Ale nie chodzi tylko o stabilizację pod względem materialnym, ale także o coś czego nie było np. za czasów Jelcyna. U nas jest on uważany za reformatora. Rosjanie twierdzą, że za jego rządów był chaos i anarchia. Absolutnie zgadzam się z tym co mówi pani mama. Oni nie chcą rewolucji.

ZK: Mają trochę imperialne zapędy…

BW: Nie trochę, ale bardzo. Zwłaszcza młodzież. W czasach Jelcyna strasznie się biczowali, za to co zrobił Związek Radziecki. Nagle przyszedł Putin i powiedział basta! Nikt nie będzie obrażał Rosji, bo Rosja jest wielka. To się Rosjanom spodobało. Myślę, że te uczucia są podgrzewane przez telewizję. Prasa nie ma znaczenia dla Putina. Dlaczego? Putin dobrze wie co formuje opinię publiczną. Prasa ma mały zasięg, natomiast telewizja, szczególnie Program 1, ma zasięg ogólno rosyjski. To jest potęga. Putin zna tę siłę, bo ona go wykreowała. Z szarego człowieka stał się twarzą Rosji.

ZK: Czy w związku ze zmianami zarządu TVP musiała Pani się jakoś zmienić i dostosować?

BW: Zmienił się dyrektor Programu 1, gdzie ukazują się moje materiały. Ja staram się trzymać. Nigdy nie angażowałam się w politykę i wielka polityka mnie nie pociągała. Dla mnie w reportażach najważniejsze jest jedno: jak polityka przekłada się na codzienne życie, zwykłych ludzi. Reportaże bardzo kocham, wschód jest dla mnie kopalnią tematów i uważam, że to jest najlepsza praca. Ciekawsza niż newsy.

ZK: Jak wygląda Pani praca na co dzień?

BW: Praca korespondenta to praca jak na froncie. Wymaga ciągłej dyspozycyjności. Miałam już nawet taki odruch, że jak się budziłam o 6.00 pierwsze co robiłam, to włączałam kanały informacyjne, żeby dowiedzieć się czy coś się stało. Przygotowanie materiałów w warunkach moskiewskich to cały dzień pracy. Moskwa to kilkanaście milionów ludzi, korki są nieporównywalne do tego co się dzieje w Warszawie. Jest np. osiem pasów w jedną stronę i osiem w drugą, a wszystko stoi. Średnio na przejazdy traci się kilka godzin. W metrze są korki. Codziennie przewija się tam 9 mln pasażerów dziennie, to tyle ludzi ile mieszka w Portugalii, czyli całe państwo schodzi codziennie pod ziemię. Metro jest ogromne, ma kilka poziomów, średnia głębokość to 30 metrów, czyli 10 pięter w dół, są też takie stacje, które mają ok. 200m. W takich warunkach realizacja jakiegokolwiek materiału - na już, wymaga całego dnia pracy. Po drodze wykonuje się mnóstwo innych czynności np. relacje przez telefon. Wieczorem komentarze na temat wydarzeń, składanie materiału. Natomiast taka praca, jaką mam teraz, to luksus. Bardzo to kocham. Jak jadę na zdjęcia to poświęcam się tylko im. Rytm wyznacza mi jedynie ramówka.

Rozmawiała: Zuza Kostewicz

kategorie: