„Dziewczyna z tatuażem” [Girl with the Dragon Tatoo] - recenzja

Dla każdego miłośnika skandynawskich kryminałów, Davida Finchera, albo po prostu błyskotliwego, doskonałego warsztatowo kina „Dziewczyna z tatuażem” to pozycja obowiązkowa. Odgrzewany po raz kolejny kotlet nadal smakuje!

Kadr z filmu "Dziewczyna z tatuażem"

Stieg Larsson, pisarz i dziennikarz sam nie doczekał się splendoru. Zmarł na atak serca rok przed publikacją swojego przyszłego bestsellera. Larsson świetnie porusza się po konwencji kryminału. Inteligentnie zamyka czas i miejsce zbrodni, ogranicza krąg podejrzanych. Myli tropy i usypia czujność widza. Do tego przybiera wszystko w kostium społecznego zaangażowania. W 2009 r. powstała duńsko-niemiecko-norwesko-szwedzka adaptacja trylogii. Wszystkie części weszły do kin w tym samym roku. Rok później pojawiły się w rozszerzonej wersji serialowej.

Szymon Idczak

Na początku chciałem zapewnić, że jak ognia strzegę się spoilerów i w tym krótkim streszczeniu staram się ograniczyć zdradzalność zagadkowej fabuły do minimum. Jeżeli jednak ktoś się uchował, nie zna treści owego kryminału i chce się w pełni cieszyć świeżością oglądanej historii to polecam odłożenie czytania poniższej recenzji na później.

Oto znany dziennikarz i współwłaściciel poczytnego pisma „Millennium”, Mikael Blomkvist zostaje skazany za zniesławienie przemysłowego magnata, Hansa-Erika Wennerströma. Niespodziewanie dostaje tajemnicze zlecenie od innego biznesowego potentata, Henrika Vangera. Blomkvist chcąc uciec przed medialną burzą, która się wokół niego rozpętała, podreperować nadwyrężony grzywną budżet, a przede wszystkim z czystej dziennikarskiej ciekawości przyjmuje tę propozycje.

Oficjalnie zajmuje się pisaniem biografii powszechnie poważanej familii Vangerów. W rzeczywistości jednak ma rozwikłać zagadkę morderstwa bratanicy swojego pracodawcy sprzed prawie 40 lat. Pozornie niewykonalne zadanie nie daje spokoju dziennikarskiej dociekliwości Mikaela. Z czasem do pomocy dostaje Lisbeth Salander, młodą, wyalienowaną hakerkę, która zbierała o nim informacje dla Vangera. Błyskotliwy śledczy tandem zbliżając się do rozwiązania zagadki niechybnie odkryje brudy przeszłości bardziej odrażającej niż mogli to sobie wyobrazić.

Film „Dziewczyna z tatuażem” Niemcy/Szwecja/USA/Wielka Brytania 2011, 158 min.

reżyseria: David Fincher

scenariusz (na podstawie „Mężczyźni, którzy nienawidzą kobiet” Stiega Larssona): Steven Zaillian
muzyka: Trent Reznor, Atticus Ross

zdjęcia: Jeff Cronenweth
występują: Daniel Craig, Rooney Mara, Christopher Plummer, Stellan Skarsgård, Robin Wright

Czarnobiała kolorystyka zdjęć idealnie współgra z fabułą filmu. Tu zło czai się w niepozornej, uroczej mieścinie, w powszechnie szanowanej rodzinie. Bohaterowie schodząc w coraz ciemniejsze zakamarki sprawy, śladów szukają w klasycznie wystrojonych, schludnych domach, a podejrzanych wśród wiecznie uśmiechniętych tzw. dobrych obywateli. Nie wspominając już, że wydarzenia te dzieją się w Szwecji, w kraju (z naszej perspektywy) społecznego ładu i praworządności. Najciemniej pod latarnią.

„Mężczyźni, którzy nienawidzą kobiet” – pierwsza część trylogii „Millennium” swoje pierwsze, szwedzkie wydanie miała w 2005 r., po czym zasypała księgarnie całego świata stając się gigantycznym sukcesem (ponad 60 mln egzemplarzy!).

„Dziewczyna z tatuażem” to wierna adaptacja prozy Larssona. Oczywiście parę scen zostało zmienionych (m.in. część zakończenia), parę wątków pominiętych, parę odrębnych scalonych w jeden. Są to jednak zabiegi oczywiste biorąc pod uwagę ponad 600-stronnicowy pierwowzór. Nie chodzi jednak o literalną wierność tekstowi, a raczej o trafne oddanie jego ducha, specyficznego klimatu, które Fincherowi udało się bezbłędnie. Nie przeszkadza nawet, że Szwedzi o typowo szwedzkich nazwiskach w Szwecji mówią do siebie po angielsku.

David Fincher nie zwalnia tempa. Autor takich kultowych filmów jak „Siedem”, czy „Podziemny krąg” w zeszłym roku święcił triumf facebookowego „Social Network”. „Dziewczyną z tatuażem” potwierdza swój twórczy kunszt i wysoki poziom reżyserskiego warsztatu. Daje zapomnieć o średnio ciekawym „Ciekawym przypadku Benjamina Buttona”, a „Obcy 3” (z którego sam reżyser nie jest dumny) to była tylko wpadka początkującego wtedy reżysera. Już powstają (jednocześnie) dwie kolejne fincherowskie części „Millennium”.

Od pierwszego po ostatni plan błyszczy także obsada. Daniel Craig i Rooney Mara wypadają dużo lepiej od swoich szwedzkich poprzedników, a Craig będzie chyba jedynym obok Seana Connery’ego aktorem, któremu udało się uciec z szuflady pod hasłem „James Bond”. Wizjonerska czołówka filmu opatrzona jest coverem utworu Led Zeppelin „Immigrant song”, który w kontekście filmu nabiera wymownego znaczenia. Czy „Dziewczyna z tatuażem” zawojuje serca widzów? W Polsce zaliczyła imponujący weekend otwarcia (ponad 120 tys. widzów!). Tekst piosenki Zeppelinów mówi sam za siebie.

kategorie: